Etyka i psychologia pracy w gastronomii: Jakimi zasadami etycznymi w pracy w gastronomii powinien kierować się kucharz? Psychologia pracy, gastronomia.

Etyka dotyczy różnych obszarów naszego życia, a w szczególności w obszarze zawodowym (etyka pracy, etyka zawodowa). Etyką zajmowali się wiele filozofów, jak m.in. Sokrates, A. Schopenhauer, I. Kant, czy też np. Arystoteles. Branża gastronomiczna jest jedną z wielu branż, w której wymaga się prowadzenia tej branży w sposób etyczny, a osoby pracujące w tej branży także kierowali się zasadami etycznymi w swojej pracy. Praca kucharza nie tylko jest wymagająca, ale i odpowiedzialna, dlatego też każdy kucharz powinien w swojej pracy kierować się różnymi zasadami etycznymi. W niniejszym wpisie z dziedziny psychologii pracy i gastronomii przyjrzymy się różnymi zasadami etycznymi, którymi powinien kierować się każdy kucharz pracujący w zakładzie gastronomicznym.

Na temat pracy kucharza i szefa kuchni mieliśmy okazję dowiedzieć się ze wpisu, który pojawił się na blogu, gdzie wyszczególniliśmy różne wymagania oraz zadania na tych stanowiskach pracy. [1] Wiele z nich dotyczy też etyki zawodowej pracy kucharza. Etyka to jeden z wielu działów filozofii, która zajmuje się moralnością człowieka i oceną moralnego postępowania człowieka pod kątem dobra i zła. Celem jest ustalenie, jakie wartości i normy powinny kierować naszym życie, abyśmy mogli uznać je za godne i właściwe. Jednym słowem etyka to refleksja nad tym, dlaczego dane postępowanie jest dobre, sprawiedliwe i jakie zasady powinniśmy wybierać w naszym życiu. Jak niektórzy filozofowie odnosili się do kwestii etycznych człowieka? Immanuel Kant rozważał kwestie moralne, etyczne oparte na imperatywie kategorycznym. Według niego moralny obowiązek polega na postępowaniu wg takich zasad, które chcielibyśmy uczynić powszechnym prawem, przy jednoczesnym traktowaniu siebie i innych jako celu samego w sobie, a nie jako narzędzia. Z kolei Sokrates rozumował etykę jako intelektualizm etyczny, czyli cnota jest tożsama z wiedzą, dobro można odróżnić od zła dzięki naszemu rozumowi. Sokrates uważał, że człowiek, który zna dobro, nie może czynić zła, a błędy moralne wynikają z samej niewiedzy człowieka. W stoicyzmie najważniejszym dobrem jest cnota, która prowadzi do poczucia szczęścia poprzez życie zgodnie z naturą i rozumem. Stoicyzm wyróżnia 4 cnoty kardynalne tj. mądrość, sprawiedliwość, umiar i odwaga. One stanowią wg stoików podstawę cnotliwego życia, odróżniając także dobro od zła oraz panowanie nad swoimi reakcjami poprzez koncentrację na rzeczach, na które mamy wpływ (możemy kontrolować). Cnoty stoickie są fundamentem etyki stoickiej. W psychologii możemy powiedzieć o etyce jako zbiór zachowań i postaw człowieka, który ma wymiar poznawczy (nasze przekonania), emocjonalny (emocje jak np. poczucie winy) i behawioralny. Amerykański psycholog Lawrence Kohlberg jest autorem teorii sześciu stadiów rozwoju moralnego człowieka, który u człowieka rozwój ten zaczyna się od pierwszego stadium i najczęściej kończy się na trzecim lub czwartym. Do tych stadiów zaliczamy posłuszeństwo i kara, instrumentalizm, szukanie aprobaty, zgodność z prawem, umowa społeczna i uniwersalne sumienie (świadomość zasad moralnych).

Skoro powiedzieliśmy o tym, czym jest etyka w ujęciu filozoficzno-psychologicznym oraz powiedzieliśmy o tym, jak odnosili się filozofowie (w tym też sama filozofia stoicka) do kwestii etycznych, moralnych człowieka, to odpowiedzmy sobie teraz na pytanie, czym zatem jest etyka zawodowa? Etyka zawodowa to zbiór zasad moralnych (etycznych) oraz zasad postępowania, które określają nie tylko obowiązki, ale i właściwe postępowanie dla osób wykonujących określony zawód. Etykę zawodową nie tylko obowiązuje psychologa, lekarza (lekarska etyka zawodowa), nauczyciela, ale także pracowników gastronomii, w tym kucharzy. W niniejszym wpisie dowiemy się, jakimi zasadami etycznymi powinien kierować się kucharz pracujący w kuchni w zakładzie gastronomicznym oraz podamy przykłady nieetycznych zachowań, postępowania kucharza. 

Przypisy:

1. Zadania szefa kuchni i kucharza w branży gastronomicznej