Żywienie dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych - w stołówkach przedszkolnych i szkolnych. Nowe przepisy w zakresie żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży od 2026. Co musisz wiedzieć od 1 września? Organizacja żywienia, prawo żywnościowe.

W organizacji żywienia w zakładach żywienia zbiorowego, szczególnie typu zamkniętego nie tylko bierzemy pod uwagę zalecenia żywieniowe i normy żywienia, ale i przepisy prawa żywnościowego, które uwzględnia się podczas organizacji żywienia. W tym wypadku dotyczy zakładów żywienia zbiorowego typu zamkniętego tj. stołówki przedszkolne i szkolne w różnych jednostkach systemu oświaty, gdzie uwzględniamy przepisy prawa żywnościowego podczas organizacji żywienia dzieci i młodzieży w tych zakładach żywienia zbiorowego. Podstawowym prawem żywnościowym, które uwzględnia ten aspekt związany z żywieniem dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty, jest ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a także rozporządzenie Ministra Zdrowia, które odnosi się nie tylko wcześniej wspomnianego aspektu związanego z żywieniem dzieci i młodzieży w placówkach systemu oświaty, ale i sprzedaży żywności w sklepikach szkolnych. Ponieważ w ostatnim czasie Minister Zdrowia wydał nowe rozporządzenie w tej sprawie, które wchodzi w życie od 1 września 2026 r., w tym wpisie przyjrzymy się bliżej tym przepisom, gdzie omówimy różne aspekty prawne związane z żywieniem dzieci i młodzieży w różnych zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego, które obejmuje to rozporządzenie.

Na moim blogu pojawił się wpis, w którym omówiłem różne zagadnienia prawne związane z tematem niniejszego postu. [1] Przedstawiłem poszczególne przepisy, które dotyczą sprzedaży żywności w placówkach oświatowych, czyli w sklepikach szkolnych, ale też odnoszące się do organizacji żywienia dzieci i młodzieży w stołówkach szkolnych i przedszkolnych w placówkach systemu oświaty, a także przykładowy zakres tego, czego obejmuje to rozporządzenie, kto kontroluje przestrzeganie tych przepisów oraz konsekwencje prawne związane z nieprzestrzeganiem przepisów prawnych z tym związanym. Są to przepisy, które muszą być uwzględnione podczas planowania jadłospisu w przypadku organizacji żywienia w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego - w różnych placówkach oświatowych. Ponieważ od nowego roku szkolnego będzie obowiązywać nowe rozporządzenie, o którym będzie mowa w niniejszym poście, przyjrzymy się bliżej temu, co obejmuje to rozporządzenie. 

Wpis nie będzie tylko skierowany do rodziców, ale i do kierowników, czy intendentów placówek oświatowych, którzy odpowiadają za organizację żywienia dzieci i młodzieży w różnych placówkach oświatowych, a także dla personelu kuchni, którzy zajmują się przygotowywaniem posiłków dla dzieci i młodzieży, by zapoznali się z nowym prawem żywnościowym, które dotyczy żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych. 

Zanim omówimy nowe rozporządzenie, napiszę co nieco o tym, dlaczego wprowadzono zmiany w tych przepisach prawnych. Zmiany te zaszły w związku z tym, iż by w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży skierować uwagę do diety planetarnej, o której napiszę osobny wpis na ten temat. Ogólnie jest to model, gdzie żywienie człowieka nie tylko łączy aspekt zdrowia człowieka, ale i środowiska, gdzie zwiększa ilość spożycia produktów pochodzenia roślinnego z odgraniczeniem spożycia produktów mięsnych. Także zmiany zaszły w wyniku potrzeb niektórej grupy konsumentów, którzy nie spożywają produktów odzwierzęcych, stąd większy nacisk na dania na bazie produktów roślinnych. Dodatkowo wprowadzono zmiany co do norm związanych z zawartością soli i cukrów w produktach, które mogą być użyte w ramach żywienia zbiorowego, a także w sprzedaży w sklepikach szkolnych. Szerszy aspekt związany ze zmianami w prawie żywnościowym, a dokładnie w nowym rozporządzeniu omówiono w publikacji Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej pt. Nowe rozporządzenie "sklepikowe". Żywienie w przedszkolu i stołówka szkolna autorstwa dr n. o zdr. A. Tarczewskiej. [3]

  

Należy pamiętać o tym, iż żywienie dzieci i młodzieży nie tylko muszą spełniać normy żywienia, ale także ogólne zalecenia żywieniowe, jakie należy uwzględnić podczas planowania jadłospisów w przypadku organizacji żywienia zbiorowego w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego - w placówkach systemu oświaty. Przykładem takich zaleceń, są chociażby zasady zdrowego żywienia "Talerz zdrowego żywienia", o którym była już mowa na moim blogu. [4] Szerzej na temat zasad organizacji żywienia zbiorowego można przeczytać w poście na temat zasad układania jadłospisów w zakładach żywienia zbiorowego, ogólnych zaleceń żywieniowych, jakie należy wziąć pod uwagę podczas planowania żywienia zbiorowego  oraz na temat zastosowania diety podstawowej w żywieniu zbiorowym. [5, 6, 7]

To tyle na wstępie, więc przejdźmy do omówienia nowego rozporządzenia, które reguluje aspekt związany z żywieniem zbiorowym dzieci i młodzieży w różnych stołówkach szkolnych i przedszkolnych w placówkach oświatowych.

Przypisy:

1. Żywienie dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych (w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego) oraz sprzedaż żywności w placówkach oświatowych - prawo żywnościowe
2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach
3. Nowe rozporządzenie „sklepikowe”. Żywienie w przedszkolu i stołówka szkolna - Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
4. Zasady zdrowego żywienia w oparciu o graficzne przedstawienie zaleceń żywieniowych w postaci talerza, czyli talerz zdrowego żywienia
5. Zasady układania jadłospisów w przypadku planowania żywienia w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego
6. Ogólne zalecenia żywieniowe, jakie powinny być uwzględnione podczas planowania żywienia w zakładach żywienia zbiorowego
7. Dieta podstawowa. Zastosowanie diety podstawowej w organizacji usług żywieniowych w zakładach żywienia zbiorowego.